Bölüm+7

”YENİLİKÇİLİK VE BENİMSEME KATEGORİLERİ” YENİLİKLERİN YAYILIMI BÖLÜM 7 **GİRİŞ** Sosyal sistem içindeki bireyler yenilikleri aynı zamanda kabul etmezler.Genellikle farklı zaman aşamalarında yenilikleri kabul ederler.Bu nedenle yenilikçilik, bireylerin kabul sırasını dikkate alarak bir kategori başlığı olabilir.Fakat bu da kendi içinde çok fazla sıkıntı çıkarabilir. Her bireyin yeniliği benimseme süreci farklı olacağı için birbirine yakın zaman dilimlerinden bir kategorilendirme yapmak daha doğru gibi gözükmektedir. Sosyal sistem içinde yenilikleri kabul etmede diğerlerinden farklı özellikler gösteren yenilikçiler hakkında pek çok şey biliyoruz, zira onlar değişim ajanlarının temel dayanağı, sistemin omurgası ve değişim davranışının alt çizgisidir.Bu bölüm benimseyenleri sınıflandırmada standart bir metodu ve bu metodun araştırma sonuçlarında nasıl kullanılabileceğini inceleyecektir. Bir zamanlar benimseme kategorileri neredeyse araştırmacı sayısı kadardı.O dönemde bunları tanımlamada ortaklık yoktu ve farklı çok sayıda terim kullanılıyordu. Yenilikçiler için “ilerlemeciler-progressist”,”yüksek deneyiciler-high triers”, ”denemeciler-experimentals”,”deniz fenerciler-light houses”,”erken keşifçiler-advance scouts”,”çokhızlı benimseyenler-ultraadopters”,geç benimseyenler için ise “aylaklar-drones”,”taşralılar-parochials” ve “tutucu-diehards” deniyordu.Bu karmaşa nedeniyle araştırma sonuçlarını değerlendirme gerçekten çok zordu.1960’lara gelince s eğimli eğri benimseme süreci kabul eğilimi görmeye başladı ve standarda oturdu. BENİMSEMENİN S EĞİMLİ EĞRİSİ VE NORMALİTE Yayılım sürecinin zaman boyutu benimseme kategorilerini sınıflandırmaya ve benimsemenin eğrisini çizmemize yardımcı olur.Yeniliklerin yayılma süreci zaman&frekans tablosunda çan eğimi gösterir.Tüm benimseyenler işaretlendiğinde ise s eğimli bir şekil alır.Tablo.7.1. (Tablo 7.1 taranacak ve buraya konacak) İnsanların özellikleri de normal olarak dağıtılmıştır.Bu özellik fiziksel karakterde ise ağırlık ve boy olarak,davranışsal karakterde ise zeka ve öğrenme olarak dağıtılmıştır. Yeniliklerin yayılması sürecinde de böyle normal bir dağılım görülmelidir. S eğimli benimseme dağılımı eğrisi de başta yavaşça artar,bu dönemde sadece birkaç benimseyen vardır.Eğri benimseyen sayısı % 50’e, maksimuma ulaşana dek yükselir, sonra benimseyen sayısı seyrelerek yükselmeye devam eder. Yayılımı hızlandıran yenilik konusunda bilginin artmasıdır. Başlangıçta 1-2 kişiyle başlayan bilgilenme süreci gittikçe sayı olarak artma ile hızlanır.Fakat bu bilginin yayılımını da engelleyen bazı etkenler vardır.Kişiler coğrafi şartlar,sosyal çevre ve arkadaşları bakımından sınırlı sayıda insana ulaşabilirler.Bu nedenle yayılma % 50’e ulaştığı zaman yavaşlamaya başlar.Çünkü insanların etrafında aktarabilecekleri insan sayısı azalmıştır. Yayılımın % 10-20 arası kısmı bu işin en kritik noktasıdır.Yayılım bu aşamaya geldikten sonra artık onu yayanlar durdurmak isteseler bile devam eder.Ryan ve Gross’un Hibrid Mısır tohumunun yaygınlaşması ile ilgili yaptığı araştırma sonuçları da bu bilgileri doğrulamaktadır.Daha sonra pek çok araştırmacının tarım ile ilgili yaptığı çalışmalar da bunu doğrulamıştır.Buradan şu genelleme yapılabilir. Genelleme 7.1://Benimseyen dağılımı çan eğrisi şeklini takip eder ve zaman içinde normale yaklaşır.// S eğimli eğri sadece başarılı yayılım çalışmalarında gözlenebilir.Her yıl yüzlerce yenilik ortaya çıkmasına rağmen bunların sadece birkaçı başarılı olmaktadır.Pek çoğu reddedilmekte ve kabul edilmemektedir.Dolayısıyla bunlardan standart bir eğri göstermesi de beklenmemelidir. ÖRGÜTSEL YENİLİKÇİLİĞİN ÖLÇÜLMESİ Örgütlerin yeniliği kabul sürecinin standartlaşmış s eğimli eğri üzerine oturtulduğu zaman aynı şekli aldığı görülmüştür.Bunun örneği Kaliforniya’da ayrımcılık suçları yasasının kabulünden sonra gelişen süreçtir.Bu yasa gelişen ırk,cinsiyet,etnik ayrımcılığı nedeni ile ilk defa 1978 yılında Kaliforniya’da kabul edilmiştir.Bunun ardından 3 yıllık süreç içinde Kaliforniya’ya komşu olan 2 eyalette ve 2 kıyı eyaletinde yasa uygulanmaya başlamıştır.Sonraki 2 yılda 7 yeni eyalet daha eklenmiştir.1995’e gelindiğinde 50 eyalet içinde sadece 17 eyalet yasayı kabul etmemiştir.Toplamda eyaletlerin yasayı kabul hızı s eğimli eğri meydana getirmektedir. Örgütler de bireyler gibi yeniliklerin yayılması sürecinde yeni düşüncelere karşı direnç gösterirler.Daha yenilikçi eyaletler,Kaliforniya gibi daha ilerlemeci ve liberal bir yapıya sahiptir ve yeni kanunları uygulamaya daha yatkındır.Kaliforniya’dan sonra kanunu kabul eden Oregon ve Washington bu eyaletin sınır komşusudur.Burada da iletişim etkinliği ortaya çıkmaktadır. Yenilik konusunda çalışma yapan öğrenciler yeniliğin yayılımı s eğrisi çizerse hemen olumlu bir düşünceye kapılmaktadır.Fakat bu her zaman böyle olmamaktadır.Örneğin güvenli seks konusunda yapılan çalışmada hedef kitle,eşcinseller,lezbiyenler,çok kişiyle seks yapanlar,uyuşturucu kullananlardır. Çalışma bu kişilerde başarılı olsa bile s eğrisi çizmeyebilir.Zira bu kişiler toplumda geneli temsil etmezler.Buradan şu sonucu çıkarmakta gereklidir.Araştırmanın sonucunun mutlaka s eğimli eğri izlemesi de zorunlu değildir.Bu da başarının tek ölçüsü değildir. KİM BENİMSER? İowa çiftçileri ve İlionis diş doktorları ile yapılan çalışmalar araştırmacılarda ana çalışmanın bireylerle yapılacağı şeklinde bir inanç oluşturmuştu.Daha sonra örgütlerle yapılan yenilik araştırmalarında veriler genellikle örgütlerin yöneticilerinden alınır oldu.Sonrasında neredeyse birkaç nesildir yenilik kararlarının kimler tarafından alındığı tartışılmaya başlandı.Yayılım çalışmalarında gerçekten yenilikle ilgili kararın kim tarafından alındığı sorgulamasında bazı örneklerde çok ilginç sonuçlar ortaya çıktı.Örneğin Nijerya da tarımla ilgili bir yenilik çalışmasında tahmin edilenin aksine erkek egemen bir toplum olmasına rağmen yenilik kararlarının kadınlar tarafından alındığı görüldü. BENİMSEYEN KATEGORİLEŞTİRMESİ Daha önce belirtildiği gibi yeniliklerin yayılması çalışmalarında standart kategoriler ve ortak terminoloji olmadığı için çalışmaların ilk dönemlerinde, yorumlama aşamasında gerçekten sıkıntılılar yaşanmıştı.Bunun önlenmesi için ilk çalışmalar kitabın yazarının doktora çalışmasını yaptığı dönemde yapıldı.Okumakta olduğumuz kitabın ilk baskısında bu konu ele alınmış ve bir bölüm buna ayrılmıştı.Bu arayışlarda elde edilmek istenen nasıl ki hava kuvvetlerine seçilecekler için uygulanacak kriterler varsa bu araştırmaları değerlendirmek ve yorumlama için de bazı kuralların ve standartların ortaya konmasının gerekliliğidir. Benimseyen kategorileştirmesi yapacakların mutlaka dikkate almaları gereken başlıklar şunlardır: 1-benimseyen kategorilerinin sayıları,2-her kategoriye girecek sistem üyelerinin oranı,3-istatistiksel veya başka şekilde benimseyen kategorilerini betimleyecek metot. Benimseyen kategorileştirme de temel ölçü yenilikçiliktir.Yenilikçilik ,birey veya sistemin bir parçası olarak yeniliği benimseyen ünitelerin sosyal sistem içindeki diğerlerinden önce yenilikleri benimsemeleridir.Yenilikçilik göreceli bir boyuttur, burada sistem içindeki bireyler daha az veya daha çok yenilikçi olarak tanımlanabilir. İdeal olan kategorilendirme şöyle olmalıdır.1-teferruatlı,çalışmanın bütün birimlerini kapsayan, 2-birbirini dışlayan,bir kategoride gözüken birimin bir başka kategoride de olmasını engelleyen, 3- tek sınıflandırma disiplininden ortaya çıkan. Daha önce gösterildiği gibi s eğimli benimseme eğrisi normaliteye en yakın olandır. Normal aralıklarda dağılımda benimseyenleri sınıflandırmada faydalanılan birkaç özellik vardır.Bu özelliklerden ,parametrelerden biri anlam(mean) veya ortalama’dır.Diğeri ise standart sapmadır.Bu iki parametre ile benimseme süreci beş kategoriye ayrılmaktadır. Tablo 7.3 1-Öncüler %2.5 2-erken benimseyenler %13.5 3-erken çoğunluk %34 4-geç çoğunluk %34 5-tembeller, %16 Tablo 7.3’te beş benimseme kategorisinin kapsadığı birey oranı gösterilmiştir. (Tablo 7.3 taranacak ve buraya konacak) ÖNCÜLER;ATILGAN Atılganlık öncülerin saplantı halini almış durumlarıdır.Yeni fikirlere ilgileri onları arkadaş çevrelerinin dar kalıplarından çıkarır ve karmaşık sosyal ilişkiler ağının içine iter.Bu öncü grubun iletişim türleri ve arkadaşlıkları coğrafi olarak birbirlerinden uzakta olsalar bile ortaktır.Öncü olmanın da bir takım ön şartları vardır.Başarılı olamayan bir yeniliğin kaybettireceği ekonomik kayıpları karşılayabilecek bir mali kaynağa sahip olmaları gerekir.Karışık teknik yenilikleri anlayabilecek ve uygulayabilecek yetenekte de olmalılar.Uygulamaya geçtikleri anda yeniliklerin belirsizlikleri ile baş edebilecek durumda olmalılar.Aynı zamanda kaçınılmaz olarak başarısızlıkla bitecek yeniliklerde de yenilgiyi bilerek kabul etmek durumundadır. Öncüler her ne kadar içinde bulundukları yerel sosyal sistem tarafından takdir edilme de yeniliklerin yayılma sürecinde çok önemli bir rol üstlenirler,adeta yeniliklerin bulundukları topluluğa girmesinde bir köprü görevi yaparlar. ERKEN BENİMSEYENLER:İTİBAR Erken benimseyenler öncülere göre içinde bulundukları yerel sosyal sistemin daha bütünleşmiş parçalarıdır.Bu benimseme kategorisi diğer hiçbir yerde görülemeyecek kadar kanaat önderliği yapmaktadır.Potansiyel benimseyiciler erken benimseyenlere bilgi ve tavsiye için başvururlar.Birçokları tarafından erken benimseyenler bir yeniliği kabul etmeden önce başvurulacak kontrol noktalarıdır.Bu kategorideki insanlar değişim ajanları tarafından yerel misyonerler olarak görülür.Çünkü bunlar yeniliklere yaklaşımları açısından ortalama insanlara çok benzerler ve sosyal sistemin diğer üyeleri için rol model oluştururlar.Akran ve arkadaş çevreleri içinde itibar görürler,yenilikler hakkındaki şüphe ve kararsızlıkları ortadan kaldırırlar,bireyler arası iletişim ile yeniliği yayarlar.Bir anlamda yeniliklerin yayılma ve benimsenmesi sürecinde damgayı vuranlar erken benimseyenlerdir. ERKEN ÇOĞUNLUK;TEMKİNLİ Erken çoğunluk,büyük çoğunluğun hemen öncesinde yeniliği benimseyen kategoridir. Bu kategori grubu akran ve sosyal grubun diğer üyeleri ile yakın temas halinde olmalarına rağmen kanaat önderliği yapamazlar.Erken benimseyenler ve geç benimseyenler arasında göreceli olarak stratejik öneme sahip bir konumdadırlar ve yaklaşık toplamın üçte birini oluştururlar.Yeniliği tamamen benimsemeden önce çok temkinli davranırlar.Yeniliği benimseme kararı süreçleri öncülere ve erken benimseyenlere göre uzundur.Nadiren öncülük yapsalar da çoğunlukla yeniliği benimseme konusunda gönülsüzdürler. GEÇ ÇOĞUNLUK:KUŞKUCULAR Geç çoğunluk sistemin ortalamasının yeniliği kabul etmesinin hemen ertesinde benimseyenlerdir.Erken çoğunluk gibi geç çoğunluk da sistemdeki üyelerin üçte biridir.Benimseme ekonomik gereklilik veya akranlarının baskısı ile gerçekleşir. Yeniliğe kuşku ile bakılır ve çoğunluk benimsemeden önce de yeniliklere sıcak bakılmaz.Geç çoğunluk benimsemeden önce yeniliğin mutlaka sistem normlarına uygun olduğunun ispatlanması gerekir.Akran ve yakın çevrenin benimseme sürecinde mutlaka baskısına ihtiyaçları vardır.Kısıtlı imkanları nedeniyle yeniliğin benimsenmesinden önce mutlaka bütün risk taşıyan faktörlerin ortadan kaldırılmış olması gerekir. TEMBELLER:TUTUCULAR Tembeller sosyal sistem içinde yeniliği en son benimseyen kategoridir.Neredeyse hiç kanaat önderliği yoktur.Yaşadıkları sosyal sistemin bir bakıma en kenar ucundadırlar. Bunlar için geçerli tek referans noktası,geçmiştir.Kararlar geçmişte yaşananlar dikkate alınarak belirlenir ve bunların irtibatta olduğu kimseler genellikle kendileri gibi tutucu olanlardır.Tembeller yeniliklere ve değişim ajanlarına kuşku ile bakarlar.Yenilik kararı alma süreçleri oldukça uzundur.Tembellerin kötü ekonomik koşulları yenilikleri benimseme aşamasında aşırı dikkatli olmalarını gerektirir. BENİMSEME KATEGORİLERİNİN ÖZELLİKLERİ Yenilikçilik değişkenleri ile ilgili yüksek hacme ulaşan araştırma bilgileri toplanmıştır.İşte burada bu araştırmaları birkaç başlık altında genelleştiriyoruz. 1-sosyoekonomik durum 2-kişilik değerleri 3-iletişim davranışları. SOSYOEKONOMİK ÖZELLİKLER. Genelleme 7.2://Erken benimseyenler ile geç benimseyenler arasında yaş açısından bakıldığında bir fark yoktur// Genelleme 7.3//:Erken benimseyenler geç benimseyenlere göre daha uzun resmi eğitim almış kişilerdir.// Genelleme 7.4//:Erken benimseyenler geç benimseyenlere oranla daha fazla okur yazardır.// Genelleme 7.5//:Erken benimseyenler geç benimseyenlere göre daha üst sosyoekonomik sınıftandır.// Genelleme 7.6//:Erken benimseyenlerin bir üst sınıfa çıkma eğilimleri geç benimseyenlere göre daha fazladır.// Genelleme 7.7://Erken benimseyenler geç benimseyenlere göre daha geniş imkanlara sahiptir(çiftlik,okul,firmalar vb)// Görüldüğü gibi ilk benimseyenler, okumuş,ekonomik durumları iyi ,bir üst sosyal sınıfa mensup kişilerdir. Peki bu kişiler ilk benimseyenler olduğu için mi bu durumdalar yoksa bu durumda oldukları için ilk benimseyen oluyorlar?Bu soruya açıklıkla verilecek ispatlanmış bir cevap yoktur.Ancak şu söylenebilir:Bu kişiler yukarıdaki niteliklerinden dolayı ilk benimseyen oluyorlar ve bunun neticesinde yeniliklerden en yüksek derecede faydalanıyorlar ve kar elde ediyorlar.Zenginlik ve öncü olmakla ilgili her zaman doğrudan bir bağlantıda olmayabilir. KİŞİLİK DEĞİŞKENLERİ Yenilikçi olmakla kişisel değişkenler arasındaki bağlantı konusunda çok fazla çalışma yapılmamıştır.Zira araştırmalar sırasında kişilik boyutlarını ölçmek kolay değildir. Genelleme 7.8 ://Erken benimseyenler geç benimseyenlere göre daha fazla empati sahibidir.// Genelleme 7.9 ://Erken benimseyenler geç benimseyenlere göre daha az tutucudur.// Genelleme 7.10 ://Erken benimseyenler geç benimseyenlere göre soyut kavramlarla daha fazla düşünebilmektedir.// Öncüler kitle iletişim araçları vasıtasıyla aldıkları bilgilerle,soyut kavramlarla güdülenerek yeniliklere uyum sağlayabilmektedir.Geç benimseyenlerin ise görerek algılama gibi durumları vardır.Soyut düşünceler onlar için fazla bir anlam ifade etmemektedir. Genelleme 7.11 ://Erken benimseyenler geç benimseyenlere göre daha fazla ussallaştırma yapabilmektedir.Ussallaştırma sonuca gitmek için en uygun yolların kullanımıdır.// Genelleme 7.12 ://Erken benimseyenler geç benimseyenlere göre daha fazla istidat-intelligence- sahibidir.// Genelleme 7.13 ://Erken benimseyenlerin yeniliğe karşı tutumları gem benimseyenlere göre daha olumlu.// Genelleme 7.//14Erken benimseyenler geç benimseyenlere göre bilime daha olumlu yaklaşmaktadır.// Genelleme 7.15 ://Erken benimseyenler belirginsizlikler ve risklerle geç benimseyenlere göre daha iyi mücadele etmektedir//. Genelleme 7.16 ://Erken benimseyenler geç benimseyenlere göre daha az kaderciler//. Genelleme 7.17 ://Erken benimseyenlerin geç benimseyenlere göre daha üst düzey beklentileri vardır.// İLETİŞİM DAVRANIŞLARI Genelleme 7.18 ://Erken benimseyenler geç benimseyenlere göre daha fazla sosyal katılım içindeler.// Genelleme 7.19://Erken benimseyenler geç benimseyenlere göre kendi sosyal sistemleri içinde bireysel iletişim kanallarını daha iyi kullanmaktadır.// Genelleme 7.20 ://Erken benimseyenler geç benimseyenlere göre daha kozmopolittir.// Öncüler bir grubun üyeleri olmasına rağmen içinde bulundukları topluluktan çok dış dünya ile teması devam ettirmektedir.İowa hibrid mısır tohumu kullanan öncüler ve yeni antibiyotiğin kullanımını başlatan doktorlar bu gruptandır.Bunlar dış dünya ile temas halindedir ve oradan edindikleri yenilikleri kendi topluluklarına taşırlar.Kozmopolitlik budur. Burada Alman sosyolog Georg Simmel’in “yabancı” kavramından da bahsetmek gerekir.Simmel Yahudi olarak doğmuş ve daha sonra Hristiyanlığa dönmüştür. Almanya’da yaşadığı dönemde etnik kökeninden dolayı sıkıntı çekmiştir.Onun ortaya çıkardığı yabancı kavramı daha sonraları başka bilim adamları tarafından da ele alınmış ve genişletilmiştir.Yabancı kavramı ait olduğu topluluğa zayıf bağlarla bağlı olan,onun kural ve tasarruflarına uymayan,daha çok dış dünya ile irtibatını sürdüren kişidir.Kendi topluluğu ile bağlarını da tamamen kesmemektedir. Genelleme 7.21 ://Erken benimseyenler değişim ajanları ile geç benimseyenlere göre daha fazla işbirliği içindedir.// Genelleme 7.22 ://Erken benimseyenler geç benimseyenlere göre daha fazla kitle iletişim araçlarının etkisindedir.// Genelleme 7.23 : //Erken benimseyenler geç benimseyenlere göre daha fazla bireylerarası iletişimin etkisindedir.// Genelleme 7.24://Erken benimseyenler geç benimseyenlere göre yenilik hakkında daha fazla bilgi arayışı içindedir//. Genelleme 7.25 ://Erken benimseyenler geç benimseyenlere göre yenilikler hakkında daha fazla bilgiye sahiptir.// Genelleme 7.26 ://Erken benimseyenler geç benimseyenlere göre daha yüksek derecede kanaat önderliğine sahiptir.// Yenilikçilik ve kanaat önderliği arasında olumlu anlamda karşılıklı ilişki vardır.Tablo 7.4’te kanaat önderliği ve benimseme kategorileri üzerine minik bir tablo hazırlanmıştır.Bu tablo kitabın yazarı tarafından doktora çalışması sırasında İowa’lı 14 komşu çiftçinin yenilikleri nasıl duyduklarını ve benimsediklerini gösteren tablodur.Yeniliği ilk duyan çiftçi bunu tarım uzmanından öğrenmiştir.Görüldüğü gibi diğerlerinin tamamı bir başka çiftçiden öğrenmiştir. (Tablo 7.4 eklenecek) SEYİRCİ AYRIŞTIRMASI VE BENİMSEME KATEGORİLERİ Yukarıdaki genellemelerin çoğunda bağımsız değişken olumlu olarak yenilikçilikle ilintilidir.Bu da öncülerin tembellere göre bu değişkenlere bağlı olduğunu gösterir.Örneğin Kolombiya’da yapılan bir araştırmada yenilik taraftarı çiftçilerin yılda 30 defa şehirlere gittiğini,tembellerde ise bu oranın sadece 0.3 olduğu ortaya çıkmıştır.Bir kaç olumsuz değişken örneğin dogmacılık ve kadercilik de yenilikçilikle olumsuz olarak ilişkilidir ve kanaat önderliği en azından bazı sosyal sistemlerde ilk kabul edenlerde en zirvededir. Her kategori hakkındaki bu özellikler yayılım araştırmaları sonucunda ortaya çıkmıştır.Kategoriler arasındaki bu farklılıktan dolayı değişim ajanları her kategori için ayrı strateji geliştirmelidir ve seyirci ayrıştırması yapmalıdır. Tablo 7.4’te 14 Iowa’lı çiftçiye yazar tarafından ”Size bu yeni tohumu kullanmaya ikna eden bilgi nerede ve kim tarafından verildi?” diye sorulmuştur.1948 de yeniliği ilk defa uygulayan kişi bilgiyi tarım uzmanından almıştı.Erken benimseyici burada 13 çiftçiden sekizine kanaat önderi olmuştur. YENİLİKÇİLİK/PARADOKS İHTİYACI VE EN AZ DİRENÇ STRATEJİSİ Sistem içinde bulunan birey ve birimlerin yeniliklerden en fazla yararlanacak olan kısmı(en az eğitimli,daha az zengini,benzerleri) genellikle yenilikleri en son benimser. En erken benimseyenlerde en az faydalanacak olanlardır.Yenilikçilikle ve fayda ihtiyacı arasındaki bu paradoksal durum sistem içindeki alt ve üst gelir grupları arasındaki ekonomik düzey farkını arttırmaktadır. Yenilikçilik/ihtiyaç paradoksunun en güzel örneklerinden bir tanesi Üçüncü Dünya Ülkelerinde uygulanan doğum kontrol çalışmalarıdır.Bu kampanyalara ilk katılanlar genellikle ekonomik durumları ve okuma oranları yüksek ailelerdir.Bunlar çok sayıda çocuğa bakacak durumda olmalarına rağmen 1-2 çocuk sahibi olmakta ve doğum kontrol metotlarını en yüksek oranda uygulamaktadır.Düşük gelir grubuna sahip ve az okumuş ailelerin daha fazla yararlanacağı ortada iken onlar fazla sayıda çocuk sahibi olmakta ve hükümetin ücretsiz dağıttığı doğum kontrol ilaçlarına şüphe ile yaklaşmaktadır.Burada paradoks en fazla ihtiyaç sahibi olanları en geç benimsemesiyle ortaya çıkmaktadır. Bu paradoksu ne yaratmaktadır?Birincisi fakir aileler çok sayıda çocuğu bir ekonomik güç olarak ve ucuz işgücü olarak görmektedir.Az çocuklu küçük ailelerin mutlu aile olarak tanımlanmasını anlayamamaktadır.İkincisi değişim ajanları en az direnç ayrımı yapmaktadır.Yeniliklerin uygulanması bilgi,ekonomik güç,eğitim gerektirmektedir. Örneğin doğum kontrol süreçleri planlama davranışı,insanın üreme fonksiyonlarını anlama gibi bazı bilgi ve yetenekleri gerektirir.Her ne kadar kampanyalarda doğum kontrol ilaçları ücretsiz olarak dağıtılsa da önce elitler tarafından kullanılmaktadır. Değişim ajanları en fazla ihtiyacı alan fakat en geç benimseyen grup üzerine yoğunlaşıp başarı sağlayabilir.Fakat onlar genellikle elit grubu hedef almakta ve böylelikle ekonomik farkın artmasına katkı sağlamaktadırlar. İnternet yenilikçilik/fayda paradoksuna çözüm sağlayabilir gibi gözükmektedir.Geç kabul edenlere artık daha yoğun ve bireysel mesajlarla internet üzerinden ulaşılabilmektedir. YENİLİKÇİLİK ÜZERİNDE AĞ ETKİLERİ Geçmişte yapılan çok sayıda araştırma da yenilikçilik konusunda bireysel faktörlerin, eğitim,sosyoekonomik durum,diğer etkenler, üzerinde durulmuştur.Yakın geçmişte yapılan çalışmalarda ise araştırmacılar bireylerin içinde bulundukları ağların yenilikçilik konusunda etkileri konusunda çalışmaktadır.Bu konuda çok sayıda örnek vardır ve gelecek bölümde bazı örnekler inceleneceklerdir.Daha önce anlatılan örnekte Kaliforniya’nın kabulünden sonra ayrımcılık yasalarının komşu eyaletler tarafından daha çabuk kabul edilmişti.
 * BENİMSEYEN KATEGORİLERİNİ YENİLİKÇİLİK TEMELİNDE **
 * SINIFLANDIRMAK **
 * İDEAL TİPLER OLARAK BENİMSEME KATEGORİLERİ **